Piyasadaki çoğu anlatım "veri çekiyoruz" cümlesinde bitiyor. Oysa bir ilan verisi çalışmasının başarısı, program penceresinde ne olduğuna değil, açtığınız dosyada ilk 30 saniye içinde pivot tablo kurup kuramadığınıza bağlı. Bu sayfa, ilan listesinin analize hazır bir tabloya nasıl dönüştüğünü kategori kategori, sütun sütun anlatıyor.
Bir ilan sayfasının kaynak kodunu kopyalayıp dosyaya yazmak da teknik olarak "veri çekmek" sayılır. Elinizde binlerce satır etiket, stil bilgisi ve reklam bloğu olur; içinde aradığınız fiyat da vardır ama bulmak sizin işinizdir. Analize hazır tablo bunun tam tersidir: her ilan bir satır, her özellik kendi sütunu, fiyat sütununda yalnızca sayı, tarih sütununda yalnızca tarih. Aradaki farkı en hızlı şu testle görürsünüz: dosyayı açın, fiyat sütununu seçin, alt bilgi çubuğunda ortalama görünüyor mu? Görünüyorsa sayısal alan doğru üretilmiştir. "1.250.000 TL" gibi metin geldiyse ortalama çıkmaz, çünkü Excel için orada sayı yoktur. Program tarafında bu ayrım bir tercihtir: para birimi ayrı sütuna alınır, binlik ayıracı temizlenir, değer sayısal tipte yazılır. Aynı mantık metrekare, kilometre, oda sayısı ve model yılı için de geçerlidir. Çıktı bu kurala uymuyorsa her rapor öncesi yarım saatinizi temizlik alır ve bu maliyet her seferinde tekrarlanır.
İlan platformlarında tek bir sütun şeması yoktur. Emlak ilanının özellik tablosu ile vasıta ilanının özellik tablosu farklı satırlardan oluşur; program bunları aynı kalıba zorlarsa ya alan kaybedersiniz ya da yarısı boş, çok sütunlu bir tablo elde edersiniz. Doğru davranış, kategori algılandıktan sonra o kategoriye ait alan eşlemesini uygulamaktır. Emlakta oda sayısı "3+1" biçiminde tek metin olarak da tutulabilir, salon ve oda olarak iki sayısal sütuna da bölünebilir; ikincisi filtreleme için çok daha kullanışlıdır. Vasıtada kilometre alanı ilan metninde "124.000 km" görünür, tabloda 124000 olarak yazılmalıdır. Ortak alanlar her kategoride aynı yerde durur: ilan numarası, başlık, fiyat, para birimi, il, ilçe, mahalle, ilan tarihi, ilan bağlantısı ve satıcı tipi. Bu ortak omurga sayesinde farklı kategorilerden gelen dosyaları alt alta birleştirebilir, sonra kategoriye özel sütunları ayrı sayfalarda tutabilirsiniz.
Kurulum sonrası akış, alışkın olduğunuz arama davranışının aynısıdır; sadece sonucu siz tek tek gezmezsiniz. Önce uygulama içindeki tarayıcı penceresinden kendi hesabınızla oturum açarsınız. Ardından platformda hangi sonuç listesini istiyorsanız normal filtrelerle onu oluşturursunuz: il, ilçe, fiyat aralığı, oda sayısı, model yılı ne gerekiyorsa. Listeyi hazırladıktan sonra programa "bu listeyi topla" dersiniz. Uygulama sayfayı yükler, kartların yüklenmesini bekler, görünen ilanları okur, sonraki sayfaya geçer ve aynı işi tekrarlar. İsterseniz her ilanın detay sayfasına da girip özellik tablosunu okumasını söylersiniz; bu, satır başına süreyi uzatır ama sütun sayısını ciddi biçimde artırır. Toplama bitince dosya seçtiğiniz klasöre yazılır. Pratik bir öneri: ilk denemeyi 2 sayfa ile sınırlayın, çıkan dosyayı açın, sütunları kontrol edin, ancak ondan sonra geniş taramayı başlatın. Yanlış filtreyle 40 sayfa toplamak, doğru filtreyle 3 sayfa toplamaktan daha uzun sürer ve işe yaramaz.
Toplama bittiğinde "kaç satır geldi" sorusu tek başına anlamlı değildir. Dört hızlı kontrol, saatler sonra fark edeceğiniz hataları başta yakalar. Birincisi satır sayısı ile platformun sonuç sayacının karşılaştırılmasıdır; arada büyük fark varsa ya sayfalama yarıda kesilmiştir ya da filtre siz toplarken değişmiştir. İkincisi ilan numarası sütununda mükerrer aramaktır; sayfalar arasında sıralama kaydığında aynı ilan iki kez düşebilir, ilan numarasına göre yinelenenleri kaldırmak bunu çözer. Üçüncüsü rastgele üç satır seçip ilan bağlantısını açmak ve fiyat ile konumun ekranla birebir aynı olduğunu görmektir; bu, alan eşlemesinin doğru sütuna denk geldiğini kanıtlar. Dördüncüsü boş oranıdır: bir sütunun yarısı boşsa o alan ya ilanların çoğunda girilmemiştir ya da program o alanı yanlış yerden okumaya çalışıyordur. Bu dört kontrol toplamda beş dakika sürer ve raporu sunduğunuz toplantıda sorulacak "bu rakam doğru mu" sorusunun cevabını önceden hazırlar.
Bir tarama başlamadan önce verilen üç ayar kararı, dosyayı açtığınızda ne göreceğinizi belirler. Birincisi çıktı formatıdır. xlsx, kodlamayı ve veri tipini dosyanın içinde taşıdığı için varsayılan olmalıdır; CSV'yi yalnızca çıktıyı başka bir sisteme besleyecekseniz seçin. İkincisi açıklama sütunudur. Serbest metin alanları hem dosyayı büyütür hem de CSV tarafında en çok soruna yol açan alandır; fiyat ve konum analizi yapacaksanız bu sütunu hiç açmayın. Zorunluysa metin alanlarının tırnaklandığı, satır sonlarının boşluğa çevrildiği çıktı seçeneğiyle çalışın. Üçüncüsü alan seti kararıdır: raporunuzda kullanmayacağınız hiçbir sütunu toplamayın. Bu üç ayarı taramadan önce bir kez belirlemek, sonradan Excel'de temizlik yapmaktan çok daha ucuzdur. Çıktısı zaten elinizde olan bozuk bir dosyayla uğraşıyorsanız Excel tarafındaki kurtarma adımları ayrı bir konudur; bu sayfanın altındaki Excel aktarma bağlantısı o adımları tek tek anlatıyor.
Toplama süresi ilan sayısıyla değil, açılan sayfa sayısıyla doğru orantılıdır. Liste sayfasından okuma yaparken bir sayfada onlarca ilan tek seferde gelir; detay sayfasına giriliyorsa her ilan ayrı bir sayfa yüklemesi demektir. Kendi işiniz için hesabı şöyle kurabilirsiniz: liste sayfası başına ortalama bekleme süresini ölçün, toplam sayfa sayısıyla çarpın. Detaylı toplamada ise ilan sayısı × ilan başına bekleme süresi formülü geçerlidir; 300 ilanı detaylı toplarken ilan başına 6 saniye beklerseniz 30 dakikaya yakın bir süre çıkar. Bu süre kısaltılabilir ama kısaltmak her zaman doğru değildir. Sayfa yüklenmeden okuma yapan bir akış boş hücre üretir; bekleme süresini gereğinden kısa tutmak, veri kalitesini düşürür. Uygulama varsayılan olarak insan kullanım temposuna yakın aralıklarla çalışır: istekler arasında bekleme bırakır, sayfa yüklenmesini bekler, arka arkaya yığın istek göndermez. Bu hem çıktı doğruluğu hem de platformun kaynaklarına saygı açısından bilinçli bir ürün kararıdır.
Veri toplama konuşulurken hukuki çerçeveyi sonda değil başta netleştirmek gerekir. Uygulama, kendi hesabınızla açtığınız oturum üzerinden, sizin zaten görüntüleyebildiğiniz herkese açık ilan listelerini okur; erişim engeli aşmaya, kapalı içerik açmaya ya da platformun koyduğu sınırları zorlamaya yönelik bir işlev içermez. Toplanan alanlar ilanın kendisine ait niteliklerdir: fiyat, konum, metrekare, kilometre gibi. Bu verilerden kişisel veri niteliği taşıyabilecek olanlar (ad, telefon, iletişim bilgisi) söz konusu olduğunda KVKK kapsamına girersiniz; bu durumda işleme amacınızı belirlemek, gereğinden fazla veri tutmamak, saklama süresi tanımlamak ve verileri güvenli ortamda tutmak sizin sorumluluğunuzdadır. Platformun kullanım şartları da bağlayıcıdır ve zaman içinde değişebilir; ticari bir kullanım planlıyorsanız güncel şartları okumanız, gerekiyorsa hukuki görüş almanız beklenir. Hukuki tarafı daha ayrıntılı ele alan içeriklere bu sayfanın altındaki bağlantılardan ulaşabilirsiniz.
Seçim, kullanacağınız kanal sayısına göre yapılır. Yalnızca ilan platformundan liste toplayacak, çıktıyı Excel'de analiz edecekseniz tekil ilan modülü yeterlidir; ek modüllerin arayüzüyle uğraşmanız gerekmez. İlan verisini topladıktan sonra çıkan listeye mesaj göndermek gibi bir akışınız varsa iki modüllü paket mantıklıdır; burada kritik nokta, mesajlaşma tarafında yalnızca iletişim izni bulunan kişilere yazmanız ve gönderim mevzuatına uymanızdır. Üç modüllü paket ise ilan verisi, mesajlaşma ve harita tabanlı işletme taraması gibi farklı kaynakları aynı çalışma düzeninde tutmak isteyen ekipler içindir; ofiste birden fazla kişi farklı iş yapıyorsa tek tek modül almak yerine paket toplamda daha düzenli bir kurulum verir. Karar verirken şu soruyu sorun: önümüzdeki üç ayda hangi kanaldan veri toplayacağım? Cevap tek kanalsa tekil ürün, iki veya daha fazlaysa paket doğru tercihtir.
Liste sayfasından okuma yapıldığında yalnızca kartta görünen alanlar gelir: başlık, fiyat, konum, tarih ve birkaç temel özellik. Detay sayfası okuması açıldığında ilanın özellik tablosundaki alanlar da eklenir; emlakta ısıtma, bina yaşı, aidat gibi, vasıtada motor hacmi, çekiş, hasar durumu gibi. Detaylı toplama daha uzun sürer çünkü her ilan için ayrı bir sayfa yüklenir.
Genel kullanım için xlsx ve CSV yeterlidir. Doğrudan Excel'de açıp pivot kuracaksanız xlsx tercih edin; kodlama sorunu yaşamazsınız ve sayısal alanlar tip bilgisiyle birlikte gelir. Çıktıyı başka bir sisteme aktaracaksanız CSV daha esnektir, ancak ayırıcı ve kodlama ayarına dikkat etmeniz gerekir.
Bu genellikle siz toplarken listenin sıralamasının değişmesinden kaynaklanır; yeni bir ilan yayına girdiğinde sonraki sayfaya geçerken bir ilan tekrar görünebilir. Çözüm basittir: ilan numarası sütununa göre yinelenenleri kaldırın. İlan numarası platformda benzersiz olduğu için bu işlem güvenlidir ve veri kaybına yol açmaz.
Bu bir çıktı ayarıdır ve taramadan önce belirlenir. Sayısal alan ayarı açıkken fiyat 1250000 biçiminde sayı olarak, para birimi ise ayrı bir sütunda yazılır; aynı kural metrekare, kilometre ve model yılı için de uygulanır. Bu yüzden dosya doğrudan pivota girer, arada temizlik adımı olmaz. Ayarın kapalı olduğu ya da başka bir kaynaktan gelen dosyalarda düzeltme Excel tarafında yapılır; o adımlar Excel aktarma sayfasında anlatılıyor.
Aralığı, çıktıyı neyle karşılaştıracağınız belirler. Portföy havuzunu izliyorsanız haftalık bir ritim çoğu bölgede yeterlidir; iki dosyayı ilan numarasına göre eşleyerek yeni giren ve yayından kalkan ilanları çıkarabilirsiniz. Fiyat hareketi izliyorsanız ritmi sıklaştırmadan önce arşivi kurun: her taramayı tarih adıyla ayrı saklamazsanız değişim analizi yapacak ikinci dosyanız olmaz. Kısacası kararı sıklık değil, kıyaslanacak önceki dosyanın varlığı belirler.
Sayfa yapısı değiştiğinde okuma kuralları da güncellenmelidir; bu, bu tür programların doğasında olan bir bakım kalemidir. Belirti genellikle nettir: satırlar gelir ama bir veya birkaç sütun tamamen boş kalır. Böyle bir durumda taramayı durdurup güncel sürümü kontrol etmek doğru refleks olur.
İlanın kendisine ait teknik alanlarla (fiyat, m2, kilometre) piyasa analizi yapmak ile kişilere ulaşmak farklı şeylerdir. İkinci durumda kişisel veri işlemiş olursunuz ve KVKK yükümlülükleri devreye girer: amaç belirleme, ölçülülük, saklama süresi ve iletişim izni. İzinsiz toplu ticari iletişim gönderimi mevzuata aykırıdır.
Teknik bir üst sınırdan çok, süre ve tempo sınırı vardır. Tek oturumda çok geniş bir tarama yapmak yerine, işi bölgelere veya kategorilere bölmek hem daha hızlı sonuç verir hem de hata durumunda tekrar edilecek işi küçültür. Bölünmüş dosyaları ilan numarası anahtarıyla sonradan birleştirmek kolaydır.