Sekiz ay ücretsiz bir uzantıyla çalıştım ve uzun süre memnundum. Nerede tıkandığımı sırayla yazıyorum; aynı yolda olanlar kendi kırılma noktalarını erken görsün diye.
Baştan söyleyeyim: bu bir şikâyet konusu değil. Ücretsiz uzantı bana sekiz ay iyi hizmet etti ve o dönem için doğru seçimdi. Ama nerede tıkandığımı yazmak istiyorum, çünkü ben bu duvarları tek tek ve her seferinde şaşırarak keşfettim. Aynı yolda olan biri en azından ne bekleyeceğini bilsin. İşim şu: bir ilçedeki kiralık daire ilanlarını haftada bir kez çıkarıp fiyat değişimlerine ve yeni giren ilanlara bakıyorum. Kayıt sayısı çok büyük değil, ilçe genelinde birkaç bin civarında. Tam da bu yüzden uzun süre "benim işim küçük, ücretsiz yeter" diye düşündüm. Parti tavanı: Tek çalıştırmada sınırlı sayıda kayıt alabiliyordum. İlk aylarda tek mahalleye baktığım için sorun olmadı. İlçenin tamamına geçince her hafta çok sayıda ayrı dosyayla uğraşır oldum ve dosyaları birleştirmek taramanın kendisinden uzun sürmeye başladı. Mükerrer kayıtlar: İki partiyi arka arkaya alırken listenin sırası değişiyor, ilk dosyanın sonundaki birkaç ilan ikinci dosyanın başında tekrar karşıma çıkıyordu. Fark etmesi kolay değil. Bir daireyi iki kez aradım, emlakçı "siz geçen hafta da sormuştunuz" dedi; utanç verici bir an oldu. Yarıda kesilme: Modem bir saniyeliğine düştü, tarama olduğu yerde kaldı ve elimde tek satır bile yoktu. Meğer kayıtlar dosyaya ancak iş bitince yazılıyormuş. Yaklaşık bir saatimi böyle kaybettim, üstelik iki kez. Ölçüm saatinin kayması: Haftalık karşılaştırma yapıyorum ama yoğun günlerde toplamayı atlıyordum. Bir hafta salı sabahı, ertesi hafta cuma akşamı topladım. İki tablo arasındaki fiyat farkı gerçek bir hareket miydi, yoksa üç günlük gecikmenin yansıması mıydı, bilemedim. Sessiz kırılma: Bir uzantı güncellemesinden sonra konum sütunu boş gelmeye başladı. Hiçbir hata mesajı yoktu, satırlar geliyordu, sadece o sütun boştu. Fark etmem üç hafta sürdü ve o üç haftanın verisini geri getiremedim. Beşincisi beni gerçekten sarstı, çünkü diğerleri zaman kaybıydı, bu ise veri kaybıydı. Sormak istediğim iki şey var: parti bölmeyi düzenli yürütmenin işe yarar bir yöntemi var mı, yoksa bu noktadan sonra gerçekten yapı değiştirmek mi gerekiyor? Bir de geçiş kararını verenler neye bakarak verdi?
Dosya karışması kısmına pratik bir çözümüm var, mükerrer sorununu tamamen bitirmese de fena azaltıyor. Dosya adını asla varsayılan halinde bırakmayın; tarih, bölge ve fiyat aralığını isme yazın. Örneğin yıl-ay-gün ardından mahalle ve aralık şeklinde. Birleştirirken hangi dosyanın nereyi kapsadığını açmadan görüyorsunuz. İkinci öneri: partileri sayfa numarasına göre değil, fiyat aralığına göre bölün. Sayfa numarası liste sıralaması değiştikçe kayar, fiyat aralığı kaymaz. Böylece iki partinin kesişimi neredeyse sıfıra iner. Bu bende mükerrer sayısını ciddi biçimde düşürdü. Ben hâlâ ücretsizle idare ediyorum ve sizinkiyle aynı duvarlara çarpmadım, sebebini de biliyorum: benim işim haftalık değil. Yılda birkaç kez, tek seferlik liste çıkarıyorum ve karşılaştırma yapmıyorum. Yani sorun aracın kendisi değil, işin tekrar edip etmemesi. Sizin listenizdeki maddelerin dördü doğrudan tekrardan doğuyor. Beş maddeyi ikiye ayırmak faydalı olur. Birinci, ikinci ve dördüncü maddeler düzen kurarak hafifletilebilir. Fiyat aralığına göre bölme önerisi yerinde; buna ek olarak toplamayı haftanın sabit bir gününe ve sabit bir saatine bağlayın, takvime tekrar eden bir hatırlatma koyun. Ölçüm saati sabitlenince karşılaştırmalarınız anlamlı hale gelir. Üçüncü ve beşinci maddeler ise düzenle çözülmez, çünkü ikisi de aracın mimarisinden geliyor. Kayıtların bellekte tutulup sonda yazılması kesinti halinde her şeyi kaybettirir; bunu kullanıcı tarafında düzeltmenin yolu yok. Sessiz kırılma da öyle: uzantı hata vermeden eksik veri üretiyorsa, sizin yapabileceğiniz tek şey çıktıyı kendiniz denetlemek. Her toplamadan sonra otuz saniyelik kontrol Dosyayı açın ve üç şeye bakın: satır sayısı geçen haftaya yakın mı, her sütunda dolu hücreler var mı, fiyat sütununu seçtiğinizde alt bilgi çubuğunda ortalama görünüyor mu? Üçüncüsü görünmüyorsa fiyat metin olarak gelmiş demektir. Bu kontrol sizin üç haftalık kaybınızı ilk hafta yakalardı. Geçiş kararına gelince: tahmin etmek yerine bir ay ölçmenizi öneririz. Bu iş için harcadığınız dakikaları olduğu gibi not edin — filtre ayarı, bekleme, indirme, dosya adlandırma, birleştirme ve mükerrer temizliği. Ay sonunda toplamı kendi saat ücretinizle çarpın. Ölçülen sayı, hafızadan verilen tahminden neredeyse her zaman büyük çıkıyor; çünkü tek bir çalıştırma hatırlanıyor, ay boyunca tekrarı hatırlanmıyor. Sayı yine de size küçük geliyorsa ücretsizde kalın, gerçekten sorun yok. Sessiz kırılma bende de oldu, sizden daha kötüsü: fiyat sütunu boş gelmedi ama para birimi metne karışmış olarak geldi ve Excel hepsini metin saydı. Grafikler bomboş çıkınca anladım. Şimdi her dosyada iki kontrol yapıyorum, otuz saniye sürüyor. Satır sayısı geçen çalıştırmanın belirgin biçimde altında mı? Fiyat sütununu seçince ortalama görünüyor mu? Rastgele iki kaydı sitedeki haliyle karşılaştırdım mı? Üçüncüsü zahmetli gibi duruyor ama iki kayıt bakmak bir dakika sürmüyor ve şimdiye kadar iki kez beni kurtardı. Önerildiği gibi bir ay boyunca not tuttum, sonucu paylaşayım ki soyut kalmasın. Ayda dört toplama yapıyorum, her birinde ilçe geneli için ortalama on iki ayrı çalıştırma gerekiyor. Çalıştırma başına filtre ayarı, bekleme, indirme ve adlandırma toplamı yaklaşık üç dakika. Yani 4 × 12 × 3 = 144 dakika. Üstüne her toplamada birleştirme ve mükerrer temizliği için yaklaşık yirmi dakika, o da 80 dakika. Toplam ayda 224 dakika, yani neredeyse dört saat. Bunu görene kadar "ne var ki, yarım saatlik iş" diyordum. Meğer yarım saat sandığım şey tek bir çalıştırmaymış, ay boyunca toplamı hiç hesaplamamışım. Listeye ekip tarafından bir madde ekleyeyim: iş bölümü. Biz iki kişiyle bölüşmeye çalıştık, ben kuzey mahallelerini o güney mahallelerini alacaktı. İki kez aynı bölgeyi taradık, çünkü kimin nereye kadar geldiğini takip edecek ortak bir kayıt yoktu, mesajlaşarak yürütüyorduk. Tek kişilik kullanımda bu görünmüyor. İkinci kişi işin içine girdiği anda ücretsiz araçların en can sıkıcı tarafı bu oluyor. Ortak bir görev listesi tutmak zorunda kaldık ve o listeyi güncellemek de ayrı bir iş haline geldi. Teknik tarafa eklenecek bir şey yok, hepsi yazılmış. Sadece şunu hatırlatmak isterim: aracın ücretsiz olması topladığınız veriye ilişkin sorumluluğu azaltmıyor. Kiralık ilanlarında ilan sahibinin telefonu da geliyorsa orada kişisel veri var demektir ve KVKK çerçevesi geçerlidir. Amacınızı baştan yazın; fiyat analizi yapıyorsanız iletişim alanını hiç toplamayın. Sakladığınız süreyi belirleyin ve süre dolduğunda gerçekten silin. Kaynak platformun kullanım şartlarını okuyun, tarama temposunu sitenin normal kullanımını zorlamayacak seviyede tutun. Ücretsiz araçlarda bunları hatırlatan bir arayüz genellikle olmuyor, o yüzden kontrol listesini kendiniz tutmanız gerekiyor.