Aynı daire iki sitede farklı başlık, farklı metrekare yazımı ve farklı fiyatla duruyor. Bu yazı hangi sinyallere bakılacağını, sinyallerin nasıl puanlanacağını ve emin olunamayan kayıtların neden kullanıcıya bırakıldığını somut örneklerle anlatıyor.
İki portaldan veri topladığınız anda karşınıza çıkan ilk soru şudur: elimdeki bu iki kayıt aynı daire mi, yoksa aynı binada iki ayrı daire mi? Cevap göründüğünden zordur, çünkü karşılaştırabileceğiniz alanların neredeyse hiçbiri iki sitede aynı biçimde yazılmamıştır. Başlıklar serbest metindir, metrekare bir yerde brüt bir yerde nettir, fiyat birinde güncellenmiş diğerinde iki hafta öncedir. Bu yazı, bu koşullarda hangi sinyallerin işe yaradığını, nasıl birleştirileceğini ve hangi noktada durup kararı insana bırakmak gerektiğini anlatıyor. Yeni başlayan herkes aynı yerden başlar: başlıkları karşılaştırmak. Sonuç her seferinde aynıdır, çünkü 'Kadıköy Caferağa'da Satılık 3+1 Daire' başlığı bir mahallede onlarca ilanda birebir aynıdır; başlığa dayalı bir kural bu ilanları tek kayda indirir ve elinizde bölgedeki arzın küçük bir kısmı kalır. İkinci deneme genelde fiyattır, o da benzer şekilde çöker, çünkü aynı bölgede aynı fiyata çıkmış farklı daireler olağandır. Üçüncü deneme metrekaredir; 120 metrekarelik daire bir binada birkaç tane olabilir. Doğru yaklaşım şudur: hiçbir alan tek başına karar veremez, ama birkaç alan aynı anda uyuştuğunda karar güvenilir hale gelir. Eşleştirme bir 'evet/hayır' işlemi değil, sinyal toplama işidir; önce hangi sinyalin ne kadar güçlü olduğunu bilmek gerekir. Sinyalleri güçten zayıfa sıralayın Sinyal Gücü Tuzağı İletişim numarası / danışman-ofis bilgisi Çok yüksek Aynı ofisin farklı daireleri de aynı numarayı taşır Fotoğraf setinin aynı olması Yüksek Aynı projedeki farklı daireler örnek daire fotoğrafı kullanır Konum derinliği (sokak/site adı) Yüksek Birçok ilan mahalleden aşağı inmez Sayısal bant (m2 + oda / yıl + km) Orta Aynı binada aynı tipte birçok daire vardır İlan tarihi yakınlığı Orta-düşük İki siteye aynı gün girmek zorunlu değildir Başlık benzerliği Çok düşük Kalıp başlıklar yüzlerce ilanda tekrar eder Fiyat eşitliği Sinyal sayılmaz Aynı bölgede aynı fiyat sıradan bir durumdur; fiyat puanlamaya hiç girmez, birleştirmeden sonra bakılan çıktıdır Tablodaki sıralama sabit değildir; kaynak setinize göre değişebilir. Portallardan biri sokak bilgisini hiç yayımlamıyorsa konum sinyali sizin için otomatik olarak zayıflar. Bu yüzden sinyal gücünü kendi verinize bakarak bir kez kalibre etmek, hazır bir listeyi olduğu gibi uygulamaktan çok daha iyi sonuç verir. Listede alt sıralarda duran ilan tarihi de iki şekilde işe yarar: iki kayıt arasında aylarca fark varsa ve fiyatlar da uyuşmuyorsa bunlar büyük olasılıkla aynı taşınmazın iki ayrı yayın döneminden gelen kayıtlarıdır, birleştirmek yerine ilişkilendirmek doğru olur. İkincisi yaşam döngüsü tarafındadır; iki portalda aynı hafta yayından kalkan ilanlar aynı taşınmaz olma ihtimalini artırır. Bu yüzden kayıtta 'ilan tarihi' kadar 'son görülme tarihi' de tutulmalıdır. Konum: mahalle yeterli değil, ama işe yarar Konum karşılaştırması iki katmanda yapılır. Üst katman idari kırılımdır: il, ilçe, mahalle. Bu katmanda eşleşme olmaması kesin eleme sebebidir; iki kayıt farklı mahallelerdeyse aynı olamazlar. Ama eşleşme olması tek başına hiçbir şey söylemez. Alt katman ise metin içindeki ipuçlarıdır: site adı, cadde adı, 'metroya yürüme mesafesi' gibi ifadeler değil ama 'X Sitesi', 'Y Rezidans', 'Z Caddesi' gibi özel adlar. Bu adlar açıklama metninden çıkarılıp ayrı bir alana yazıldığında konum sinyali belirgin şekilde güçlenir. Site adı iki kayıtta da geçiyorsa ve metrekare bandı uyuyorsa elinizde ciddi bir aday vardır. Sayısal bant: eşitlik değil, aralık aranır Metrekare ve kilometre gibi alanlarda birebir eşitlik aramak hatalıdır. Aynı daireyi bir danışman brüt 135, diğeri brüt 138 yazabilir; ölçüm farkı, yuvarlama veya farklı kaynaktan alınmış bilgi olabilir. Aynı aracın kilometresi iki siteye farklı günlerde girildiğinde farklı çıkar. Bu yüzden karşılaştırma bant üzerinden yapılır. Bant genişliğini sabit bir rakam olarak yazmak yerine oransal tutmak daha sağlıklıdır; 60 metrekarelik dairede 5 metrekare fark büyük, 250 metrekarelik dairede küçüktür. Kat ve bina yaşı gibi alanlar ise bant istemez, birebir karşılaştırılır ve uyuşmadıklarında güçlü bir olumsuz sinyal üretirler. Aynı binadaki iki daireyi ayıran en net alan genellikle kattır. Fotoğraf sinyali: sayı değil, sıra ve içerik Fotoğraf sayısını karşılaştırmak yaygın ama zayıf bir yöntemdir; bir siteye 12, diğerine 9 fotoğraf yüklenmiş olması hiçbir şey ifade etmez. İşe yarayan şey, fotoğrafların kendisidir. Aynı ilan iki siteye girilirken çoğunlukla aynı fotoğraf seti, çoğu zaman aynı sırayla yüklenir. Görsellerin küçültülmüş halleri üzerinden bir benzerlik karşılaştırması yapıldığında bu örtüşme yakalanabilir. İlk üç fotoğrafın örtüşmesi, on ikinci fotoğrafın örtüşmesinden daha anlamlıdır, çünkü kapak görseli bilinçli seçilir. Aynı fotoğraf her zaman aynı ilan demek değildir Yeni projelerde ofisler örnek daire fotoğraflarını farklı dairelerin ilanlarında kullanır. Aynı sitedeki beş ayrı daire birebir aynı fotoğraf setiyle yayımlanabilir. Bu durumda fotoğraf sinyali güçlü görünür ama yanıltıcıdır; kararı kat, cephe ve metrekare farkı belirlemelidir. Fotoğraf sinyalini her zaman en az bir ayırt edici alanla birlikte kullanın. Puanlama: eşiği tek bir sayı yapmayın Sinyalleri topladıktan sonra bir karar mekanizması gerekir. En anlaşılır yol, her sinyale bir ağırlık verip toplam puan üretmek ve puanı bantlara bölmektir. Aşağıdaki şema bir örnektir; ağırlıkları kendi verinize göre ayarlamanız beklenir, çünkü hangi alanın ne kadar dolu geldiği kaynağınıza bağlıdır. Toplam puan bandı Karar Ne yapılır Yüksek: en az iki güçlü sinyal uyuşuyor, hiç çelişki yok Kesin aynı Otomatik birleştirilir, kaynak kayıtları saklanır Orta-yüksek: bir güçlü + iki orta sinyal, küçük çelişki var Şüpheli Kuyruğa alınır, kullanıcıya yan yana gösterilir Orta: sadece orta ve zayıf sinyaller uyuşuyor Şüpheli Kuyruğa alınır, düşük öncelikle Düşük: ayırt edici bir alan açıkça çelişiyor (kat, oda, yıl) Kesin farklı Birleştirilmez, tekrar sorulmaz Belirsiz: karşılaştırılacak alanların çoğu boş Karar verilemedi Kayıt eksik alan uyarısıyla işaretlenir Şüpheli eşleşme neden kullanıcıya bırakılır Tablodaki son satır sık atlanır ama önemlidir: karşılaştırma yapacak veri yoksa çıkan sonuç 'farklı' değildir, 'bilinmiyor'dur. İkisini aynı kefeye koyan sistemler eksik doldurulmuş ilanları sessizce ayrı kayıt olarak bırakır ve tekrar oranınız olduğundan düşük görünür. Ara bantta kalan kayıtları otomatik birleştirmemenin sebebi teknik değil, maliyet asimetrisidir. İki hatanın bedeli aynı değildir. Yanlışlıkla birleştirdiğiniz iki ayrı daire tabloda tek satıra iner ve o daire artık yoktur; bunu fark etmenin yolu yoktur, çünkü kaybolan şey görünmez. Birleştirmediğiniz iki aynı kayıt ise tabloda iki satır olarak durur ve gözle bakan biri fark eder. Yani sessiz hata, gürültülü hatadan daha pahalıdır. Bu yüzden kural şudur: emin değilsen birleştirme, sor. Karşılaştırma ekranında iki kaydın fotoğrafları yan yana gösterilir, farklı alanlar renkli işaretlenir. Kullanıcı 'aynı' veya 'farklı' der; verilen karar kaydedilir ve aynı çift bir daha sorulmaz. Kuyruk öncelikli sıralanır: puanı yüksek ve fiyat farkı büyük olanlar üste alınır, çünkü karar değeri en yüksek olanlar bunlardır. İlk taramada kuyruk en kalabalık halindedir; kararlar biriktikçe sonraki taramalarda küçülür. Kuyruk sürekli büyüyorsa sorun eşiklerde değil, alan normalizasyonundadır; önce çevrim kurallarına bakılır. Sık yapılan dört hata Tüm kayıtları herkesle karşılaştırmak: 5.000 kayıtta bu milyonlarca karşılaştırma demektir. Önce bir bloklama alanı seçilir (genelde mahalle + ilan tipi) ve karşılaştırma sadece aynı blok içinde yapılır. Fiyatı eşleştirme sinyali saymak: fiyat en çok değişen alandır ve iki portalda farklı olması normaldir. Fiyat sinyal değil, birleştirmeden sonra bakılacak sonuçtur. Kararı geri alınamaz hale getirmek: kaynak kayıtları silip tek satıra indirirseniz yanlış birleştirmeyi düzeltmenin yolu kalmaz. Ham kayıtlar her zaman alt katmanda durur. Aynı portalda tekrarı görmezden gelmek: aynı daire tek bir sitede iki kez yayımlanmış olabilir. Eşleştirme sadece portallar arası değil, portal içi de çalıştırılmalıdır. Başlamadan önce beş kontrol İki kaynakta da dolu gelen alanların listesini çıkarın; eşleştirme yalnızca bu alanlarla yapılabilir. Metrekare alanının hangi kaynakta brüt hangisinde net olduğunu yazın; bu bilinmeden bant karşılaştırması anlamsızdır. Göreli tarihlerin ('dün', '3 gün önce') mutlak tarihe çevrilip çevrilmediğini doğrulayın. Bloklama alanınızı seçin ve bir mahallede kaç kayıt düştüğüne bakın; blok çok büyükse ikinci bir alan ekleyin. Test bölgesini dar tutun; tek mahallede doğru çalışmayan bir kural şehir genelinde asla düzelmez. Eşleştirme, çapraz portal çalışmanın en emek isteyen ama getirisi en net kısmıdır. Doğru kurulduğunda elinizde bölgedeki gerçek arz sayısı, aynı taşınmazın portallar arası fiyat farkı ve ilanların yaşam süresi kalır. Yanlış kurulduğunda ise iki hatadan birini yaparsınız: ya tabloyu tekrarla şişirirsiniz ya da farklı taşınmazları birleştirip veriyi sessizce eksiltirsiniz. İkisi arasındaki fark, karmaşık bir algoritmadan çok, hangi sinyale ne kadar güvendiğinizi baştan yazmış olmanızdan gelir. Toplanan verinin ilgili platformların kullanım şartlarına ve kişisel verilerde KVKK çerçevesine uygun biçimde işlenmesi ise bu çalışmanın ayrılmaz parçasıdır.
Kayıtların bir kısmında evet. İletişim bilgisi, konum ve sayısal bant birlikte uyuştuğunda ve ayırt edici bir alanda çelişki olmadığında otomatik birleştirme güvenlidir. Ama her veri setinde ara bantta kalan bir grup olur; bunları zorla otomatiğe bağlamak, kazandığınız zamandan çok daha pahalı veri kaybı üretir.
Hayır, bu en zayıf sinyallerden biridir. Aynı bölgede aynı fiyata çıkmış farklı daireler sıradan bir durumdur. Fiyat eşleştirme girdisi değil, birleştirme yapıldıktan sonra bakılacak çıktıdır; asıl değeri iki portaldaki farkı görmekten gelir.
Çoğu durumda evet ama istisnası önemlidir. Sıfır konut projelerinde tek bir örnek dairenin görselleri, aynı bloktaki onlarca bağımsız bölümün ilanında tekrar tekrar yayımlanabilir. Fotoğraf sinyalini en az bir ayırt edici alanla, tercihen kat veya metrekare ile birlikte değerlendirin.
Eşikleri gevşetmek yerine önce normalizasyona bakın. Kuyruğun şişmesinin en sık sebebi, metrekare veya oda düzeni gibi alanların tek biçime indirilmemiş olmasıdır. Alan çevrimleri düzeldiğinde birçok kayıt kendiliğinden net karara geçer.
Evet, hatta daha kolaydır çünkü alan biçimleri aynıdır. Aynı daire tek bir sitede farklı danışmanlar tarafından ayrı ayrı yayımlanmış olabilir. Eşleştirmeyi yalnızca portallar arası çalıştırırsanız bu tekrarları kaçırırsınız.
Somut bir sınır vermek yanıltıcı olur, ama pratik ölçüt şudur: bloklama sonrası tek bir blokta kaç çift karşılaştırma çıkıyor, ona bakın. Tek mahallede birkaç düzine çift çıkıyorsa gözle bakılabilir. Bloklar yüzlerce çift üretmeye başladığında elle takip bırakılır.
Alan bazında karar verilir. Konumda en derin kırılımı veren kaynak, açıklamada daha uzun metin, alan bilgisinde brüt/net etiketi açık olan kaynak tercih edilir. Fiyatta ise tek değer seçilmez; her iki kaynağın fiyatı ayrı sütunlarda saklanır.
Her platformun kullanım şartları ayrı ayrı geçerlidir ve birinin uygulaması diğerine emsal sayılmaz. İlan sahiplerinin iletişim bilgileri gibi kişisel veriler KVKK kapsamında, belirli ve meşru bir amaçla sınırlı işlenir; eşleştirme amacıyla kullanılan alanların saklama süresi de bu çerçevede belirlenir.